[ احمد ] دو پسر ابو بغل كه ايشان را بر كارهاى خود در كارگزارى اصفهان و بصره استوار گذارد ، زيرا ام موسى * قهرمانه [ هاشميه ] با آن دو دوستى مىداشت . او ابو على خاقانى را دستگير كرده كارمندانش را نيز زير پيگرد نهاد و هر يك را براى دومين بار به پرداختهائى مجازات و مجبور كرد تا جاى درآمدها را روشن كنند و آن را به دولت بپردازند و ديوانى براى درآمدها [ به نام ديوان المرافق ] بر پا داشت . وزير بنابر تعهدى كه نزد مقتدر و بانو مادر [ 1 ] سپرده بود ، همه روزه ، بىردخور ، يك هزار و پانصد دينار به نسبت نقشهء پيش بينى شده به ايشان مىپرداخت ، كه يك هزار دينار از آن به مقتدر و سيصد و سى و سه دينار و يك سوم دينار به بانو [ 2 ] و يكصد و شصت و شش دينار و دو سوم دينار روزانه به دو شاهزاده [ 3 ] ابو العباس و هارون [ 4 ] پسران مقتدر مىرسيد . دست ابن فرات با پولهائى كه على بن عيسى از پيش پرداخت خراج به دست آورده بود گشايش داشت . او بخشى از خراج را پيش از هنگام سر رسيد آن ، ده روز پيش از بر كنارى خود ، گرفته در بيت المال نهاده ، براى هزينهء جشن [ اضحى - قربان ] پس انداز كرده بود تا به پادوها ، سواران و تركها ، عيدى بدهد . دل دبير ابن فرات [ 5 ] به آنها گرم بود ، كه درآمد بزرگ مصادره‌ها و پيش پرداخت پيمانها و پرداختى سفته‌هائى كه از فارس ، اصفهان و ديگر بخشهاى خاورى ، در بسته‌بنديها بنام على بن عيسى رسيده ، در باربنديها مانده بود ، بر آنها افزوده مىشد ، وزير آنها را ميان سواران ، خدمتگزاران ، پادوها و هزينه‌هاى ديگر بخش كرد . دبيرى * كه در دومين وزيرى ابن فرات بر بيشتر ديوانها چيره و سر آمد دبيران ديگر بود ، ابو بشر عبد الله بن فرجويه است . زيرا او هنگام نخستين بيچارگى ابن فرات

--> [ ( 1 - ) ] M : متن : ضمن للمقتدر و والدته من هذه الجهة . . . [ ( 2 - ) ] M : متن : و للسيدة . . . كه همان بانو مادر است . [ ( 3 - ) ] M : متن : للاميرين . [ ( 4 - ) ] M : نام دو فرزند مقتدر در خ 5 : 98 - 99 ، ابو العباس و امير على ديده مىشود . [ ( 5 - ) ] M : متن : نفس كاتب ابن الفرات . . . آمد روز در پانوشت گويد : در نسخهء دستنوشت اصلى بر روى واژهء « كاتب » خط زده شده بود . پس دل خود ابن فرات گرم بود .